NVB-workshop 'Professionalisering: de vakreferent/Informatiespecialist Nieuwe Stijl'
Een verslag van Petra Ploeg
Op een hete donderdagmiddag (26 mei jl.) vond in de prachtige, nieuwe universiteitsbibliotheek Utrecht een workshop plaats voor vakreferenten en informatiespecialisten. De 25 deelnemers, vakreferenten en informatiespecialisten van Groningen tot Middelburg en van Amsterdam tot Tilburg hadden een levendige discussie over het thema van de workshop: Professionalisering: de vakreferent/informatiespecialist Nieuwe Stijl. Petra Ploeg en Marian Papavoine (de laatste als secretaris NVB-WB) waren hierbij.
Stoppen of nieuwe kansen?
Eind jaren negentig ontstond in de bibliotheekwereld een discussie over de toekomst van het vak ‘vakreferent/informatiespecialist’. Klassieke taken als het verzamelen, ontsluiten en ter beschikking stellen van informatie leken steeds minder belangrijk te worden en nieuwe taken werden voorspeld; taken die veel actiever bij de ondersteuning van het onderwijs en onderzoek gezocht moesten worden. Was het vak ‘vakreferent/informatiespecialist’ een stille dood beschoren of was het juist tijd om nieuwe uitdagingen op te pakken?
Deelnemers
Tijdens de voorstelronde van de workshop bleek dat de meeste bibliotheken de omslag naar de ‘vakreferent/informatiespecialist’ Nieuwe Stijl op dit moment aan het maken zijn. De zeer verschillende uitgangssituaties (centrale bibliotheek versus faculteitsbibliotheek, alfa- , gamma- of beta-bibliotheek, grootte van de universiteit) maakte het af en toe moeilijk om situaties met elkaar te vergelijken, maar over het algemeen leek de grote gemene deler te zijn dat de functie ‘vakreferent/informatiespecialist’ zijn bestaansrecht verdiende. Verrassend genoeg bleek zelfs dat bij verschillende bibliotheken de functie vakreferent/informatiespecialist pas recent was geïntroduceerd (Groningen, Leiden).
Leren van elkaar
De workshop had ook een praktische inslag. Tijdens de plenaire discussie werden vier deelvragen geformuleerd die in kleine groepjes werden bediscussieerd en uiteindelijk leidden tot praktische tips om ‘mee naar huis te nemen’. De tips die door de werkgroepjes geformuleerd werden, waren over het algemeen niet erg vernieuwend of verrassend. Opnieuw bleek dat ondanks de verschillende situaties en achtergronden de uitdagingen, ook op een wat meer praktisch vlak, veel met elkaar overeenkwamen. Genoemd werd: werken met collectievormingsprofielen, het belang van persoonlijke contacten, aansluiten bij elektronische leeromgevingen, evalueren en valideren van de bibliotheekinstructies.
Situatie in Tilburg
Tot tevredenheid van Petra bleek dat ‘onze bieb’ het nog helemaal zo slecht niet doet. Met de meeste tips die naar voren kwamen is onze bibliotheek al bezig. Redelijk uniek voor Tilburg bleek bijvoorbeeld Webwijs, een uniek instrument om te weten op welk vakgebied een wetenschapper bezig is; de studentengebruikerscommissie als instrument om betrokkenheid te creëren; de waardevolle informatie die we opdoen uit de contacten via de Persoonlijke Vakliteratuurservice. Er was eigenlijk maar één factor waar veel bibliotheken al wel mee werkten en Tilburg niet en dat is een (vorm van) elektronische helpdesk (hoewel bleek dat de waarde daarvan om wetenschappers te bereiken ook weer niet overschat moet worden).
Conclusie
Eén belangrijke vraag kwam tijdens de workshop niet aan de orde: is de universiteitsbibliotheek in staat om haar diensten werkelijk te laten aansluiten bij de behoeften van de wetenschappers? Weten wij genoeg van de motivatie en inspiratie van wetenschappers om de kloof tussen hen en ons te dichten? Het belang van die vraag leek nog niet bij alle aanwezigen te zijn doorgedrongen. Het team Facultaire Dienstverlening is hier al wel heel actief mee bezig en met de interviews die binnenkort onder wetenschappers afgenomen gaan worden (zie elders in deze nieuwsbrief) hopen we een stapje dichter bij het antwoord te komen.
Literatuur: De vakreferent: Alle teugels in één hand / Gert Goris. In: Informatie Professional 4 (2000) 9, p. 22-25  | 
