2. Waar staat de NVB voor?
De Nederlandse Vereniging voor Beroepsbeoefenaren in de bibliotheek-, kennis- en informatiesector heeft de volgende doelstellingen:
bij te dragen tot de professionalisering van functionarissen in het beroepsveld in het algemeen en van haar leden in het bijzonder;
de belangen van het beroepsveld te behartigen bij (nationale en Europese) beleidsontwikkelingen en invloed uit te oefenen bij het tot stand komen van beleid;
contact te onderhouden met voor de NVB belangrijke partners;
de contacten tussen haar leden te bevorderen.
Waar de NVB zich voorheen voornamelijk richtte op kennisvergroting van haar leden en zich daarnaast profileerde als koepel, wegwijzer en woordvoerder ten behoeve van status van het vak, wil zij zich recentelijk ook profileren als belangenbehartiger waar het collectieve problematiek betreft. Zij claimt te zijn een vereniging van experts op het gebied van het gehele traject van de informatiedienstverlening, hetgeen inhoudt dat zij, middels haar leden, als de houdster en bewaakster van de kerncompetenties en de daarbij behorende technieken geldt. Zij zal zich daartoe associëren met relevante partners uit het belangenveld.
3. Wat is de historische achtergrond van de NVB?
Waarom een vereniging toen en nu? Zolang mensen een bezigheid of een overtuiging delen zullen er verenigingen zijn en altijd zullen zich binnen en buiten die verenigingen nieuwe groepen profileren; er ontstaan secties, afdelingen, groepen en wat al niet meer, waarvan sommigen zich weer afsplitsen. En soms vinden, al dan niet via een stappenplan, ook weer samensmeltingen plaats.
In 1912 werd de NVB opgericht als de Nederlandse Vereniging van Bibliothecarissen en Bibliotheekambtenaren en de toenmalige argumenten daarvoor zijn anno nu nog steeds valide: men had behoefte aan uitwisseling van kennis en ervaring, aan contacten met collegae, men wilde dat de belangen werden behartigd bij beleidsontwikkeling op nationaal en internationaal niveau, dat er werd geluisterd naar wensen uit het beroepsveld met betrekking tot opleiding. Oorspronkelijk telde de Vereniging leden afkomstig van alle bibliotheektypen, inclusief openbare bibliotheken, hoewel er daarvoor een aparte vereniging bestond, de in 1908 opgerichte Centrale Vereniging voor Openbare Bibliotheken (CV).
In 1975 verloor de NVB ca. 2400 leden als gevolg van de opheffing van de CV/NVB overeenkomst in het kader van de oprichting van het NBLC, terwijl in de jaren negentig Vogin en de groep individuele NBLC leden uit de openbare bibliotheeksector zich weer bij de NVB voegden.
In 1941 werd de afdeling Speciale Bibliotheken (SB) opgericht, gevolgd door Wetenschappelijke Bibliotheken (WB, 1948), Biomedische Informatie (BMI,1953), Juridische Informatie (JI, 1960), Literatuuronderzoekers (LI, 1961), Hogeschool Bibliotheken (HB, 1976), Vogin (1977), Serials Group (SG) en Openbare bibliotheken (OB, 1990).
In 1999 veranderde de NVB haar naam van Nederlandse Vereniging van Bibliothecarissen, Documentalisten en Literatuuronderzoekers in Nederlandse Vereniging voor Beroepsbeoefenaren in de bibliotheek-, informatie- en kennissector, in haar statuten meldend dat het hier gaat om hen die “werkzaam zijn in of belangstelling hebben op het gebied van informatiebeheer en -bemiddeling” en dat het hier o.a. “bibliothecarissen, documentalisten, informatiespecialisten, kennismanagers, literatuuronderzoekers, mediathecarissen en vakreferenten”.
Samenvoegingen van bestaande afdelingen en toetreding van nieuwe liggen in het verschiet. Tevens wil de NVB zich associëren met aanpalende beroepsverenigingen en met relevante private instellingen in de sector tot het toonaangevende platform voor het gehele beroepsveld.
4. Wat is de visie van NVB voor de toekomst?
Revolutionaire ontwikkelingen in de informatietechnologie en implementatie van wereldwijde netwerken leiden tot een situatie waarin gebruikers het informatiecentrum of de bibliotheek steeds minder fysiek zullen bezoeken. In het dynamische en moeilijk af te bakenen beroepsveld wordt de scheiding tussen traditionele informatieafdelingen in organisaties diffuser. Het beroepsveld wordt geconfronteerd met kennismanagement en met “concurrentie” door automatiseerders, tijdschriftagenten, uitgevers en eindgebruikers, alsmede met teruglopende budgets, stijgende abonnementsprijzen, licentieproblemen bij elektronische informatieproducten en met outsourcing van de documentaire- en bibliotheekfunctie of onderdelen daarvan.
Daarnaast verandert, onder druk van informatie- en communicatietechnologie en organisatieontwikkeling, ook de aard van het werk aanzienlijk: men ziet een verschuiving van aandacht voor beschikbaarstelling van informatie naar het leveren van toegevoegde waarde en naar inrichting van infrastructuur en systemen waardoor gebruikers zelfstandig en onafhankelijk van tijd en plaats informatie kunnen raadplegen. De opkomst van de ‘lerende organisatie’ zal in de nabije toekomst nieuwe eisen stellen, waarbij men sneller dient te anticiperen op marktveranderingen. Deze ontwikkelingen brengen met zich mee dat competenties ook inzetbaar zullen (moeten) zijn op andere gebieden, er ontwikkelen zich taken waarbij vaardigheden op de ene lijn ook inzetbaar zijn op de andere. Daartoe zullen organisaties anders en wendbaarder gestructureerd worden en zal de informatievoorziening deze gewijzigde structuren moeten volgen. De traditionele functioneel ingerichte organisatie zal plaats gaan maken voor een op processen gerichte organisatie, waarin afdelingsgrenzen geslecht worden en waar interdisciplinair in wisselende teams samengewerkt wordt opdat meerwaarde gecreëerd kan worden. Het faciliteren van deze organisaties met infrastructuren en systemen waardoor kennis- en informatie-overdracht kan plaatsvinden, kennisdeling mogelijk wordt gemaakt en impliciete kennis in expliciete kennis omgezet kan worden, biedt nieuwe perspectieven. Want o.a. de juiste opslag, ontsluiting en beschikbaarstelling van informatie zijn de kritieke succesfactoren die het goed functioneren van deze ondersteunende informatie- en kennissystemen bepalen. De kerncompetenties van de bibliothecaris blijken daardoor ook buiten de muren van de bibliotheek- en documentatieafdeling van groot belang te zijn.
Deze ontwikkelingen mogen niet aan de NVB voorbij gaan. De Vereniging kent tot nu toe een voornamelijk institutioneel karakter en richt zich meer op functies en minder op kerncompetenties en “content”. De nieuwe informatiewerker wordt naast zijn al bestaande taken medeverantwoordelijk voor informatie- en kennissystemen en het inrichten van virtuele omgevingen. Dit verbredingproces loopt niet voor alle afdelingen synchroon – OB, HB en WB bijvoorbeeld richten zich in het algemeen meer op de institutie en de functies daarbinnen, terwijl dit minder geldt voor Vogin, LI en SB. Om te vermijden dat leden zich niet meer in de Vereniging herkennen, dient de accentverschuiving naar ‘content’ stapsgewijs plaats te vinden.
In het licht van de hierboven geschetste ontwikkelingen moet de Vereniging zich identificeren in termen van kerncompetenties, en helder definiëren wat haar business is, waar ze goed in is, hoe ze gezien wil worden en wat ze wil uitdragen, leidend tot een flexibele definiëring cq afgrenzing van beroepsveld en periferie. Het betreft hier competenties waar niet iedereen binnen de NVB voor 100 % over beschikt, maar die wel binnen de Vereniging te vinden zijn en die betrekking hebben op het faciliterend bijdragen aan kenniscreatie, kennisverrijking en kennisonderhoud. In dit kader is de Vereniging bezig onderdak te bieden aan jonge, dynamische groepen als Corporate Intelligence Society (CIS) en met het ontwikkelen van InnoForum, een initiatief dat moet leiden tot een sterk, invloedrijk, innovatief, richting- en toonaangevend vak-, beroeps- en belangenplatform voor de hele informatie-, communicatie- en kennistechnologiesector.
5. Wat voor activiteiten mag ik van de NVB verwachten
De NVB leeft bij de gratie van haar afdelingen, dwz haar leden. Als Koepel faciliteert zij optimaal de inhoudelijke activiteiten van haar afdelingen, al dan niet afdelingsoverstijgend.
Kennissesies
Congressen, zowel megacongressen waarbij alle afdelingen acte de presence geven, als kennisdagen van een of meer afdelingen
Daarnaast stimuleert de NVB, al dan niet in samenwerking met anderen, het (doen) verrichten van onderzoek en het publiceren van de resultaten (o.a. functiewaardering, arbeidsmarktonderzoek)
Publicaties
De NVB geeft een elektronische Nieuwsbrief uit en biedt haar leden 50% korting op het vaktijdschrift Informatie Professional.
