INVALID LITERATURE
Verslag van de lezing: "Changing users' attitudes towards information : an Italian project on invalid biomedical literature" Gabriella Gabutti / e-mail: bibliosm@smatteo.smatteo.pv.it door Marion Heijmans
Waar gaat de lezing over?
Nadat een wetenschappelijke artikel is gepubliceerd, kan daar in een latere fase een correctie/wijziging/erratum op verschijnen, of een artikel kan helemaal worden ingetrokken. De lezing geeft het belang aan dat latere reacties op een artikel worden teruggevonden: vanuit wetenschappelijke informatie worden immers beslissingen genomen voor de behandeling van de patiënt! Indien een wijziging niet wordt herkend, dan kan dit nadelige invloed hebben op de behandeling. Zowel bij de eindgebruikers als bij bibliothecarissen is men zich weinig bewust van het bestaan van "invalid literature".
Wat kunnen wij daarmee?
Ondanks het belang van deze zaak, is wereldwijd geen methode opgezet om "invalid literature" te rapporteren. Uitgevers geven wijzigingen of errata op verschillende manieren aan, en dat maakt het voor de eindgebruiker ook niet gemakkelijk. Bibliothecarissen zijn in de juiste positie om eindgebruikers bewust te maken van en te attenderen op gecorrigeerde of teruggenomen artikelen. Eindgebruikers kunnen worden gestimuleerd om voortdurend de waarde van de verkregen informatie te controleren, zodat een meer kritische houding van de lezer kan ontstaan.
Wat is het doel?
Het streven is
- een procedure op te stellen in het zoeken en rapporteren van "invalid literature".
- de eindgebruiker bewust te maken van gecorrigeerde, teruggenomen of gemiste biomedische literatuur
Hoe is men in Italië te werk gegaan?
In oktober 1986 is gestart met het versturen van een vragenlijst naar 140 bibliothecarissen omtrent het bewustzijn van "invalid literature". In 1997 zijn de gegevens verzameld door een werkgroep van 5 mensen. Na het publiceren van de resultaten van dit onderzoek, is de werkgroep vervolgens met een project gestart om een systematische procedure op te stellen.
Stappen in het project
Aanvankelijk is gestart met het handmatig screenen van tijdschriften op gecorrigeerde publicaties. De resultaten werden in een cross-reference lijst op titel gerapporteerd, en aan elkaar gefaxt. Daarna is een gezamenlijke database opgezet voor alle gewijzigde artikelen. De gebruiker werd geattendeerd op deze nieuwe service van de bibliotheek! Maar, de bibliotheek kan niet alle info kan checken. Ook de eindgebruiker heeft een eigen verantwoordelijkheid omtrent de verkregen literatuur.
Vervolgens is een procedure gestart waarin m.n. gebruik is gemaakt van de Medline. Vanaf 1984 is de NLM begonnen met het vermelden van "retracted" artikelen; vanaf 1987 is gestart met het vermelden van "errata". Via Publication Type (PT) in de NLM is gezocht op de volgende termen:
Corrected and Republished article; Duplicate Publication; Integrity; Published Erratum; Retracted Publication; Retraction of Publication; Scientific Integrity Review
De zoekstrategie uitgevoerd vanaf 1966 tot mei 1988 geeft het volgende (schrikbarend verrassende) resultaat:
Er is geen groot bewustzijn van het probleem "invalid literature", noch bij bibliothecarissen noch bij eindgebruikers. De discussie die in Italië ontstond onder een kleine groep, heeft een nationale brede interessegroep gekregen. Het project is gestart vanuit de goodwill van de bibliothecarissen en vanuit onze tweede natuur om hiaten te systematiseren. Via de Medline (evt ook via Embase) wordt momenteel "invalid literature" grotendeels getraceerd. Mw Gabutti vraagt om hun ervaringen te delen met buitenlandse collega's, om aanvullend commentaar en suggesties om de methode van het attenderen op errata te optimaliseren.
Biomeditaties 1998 EAHIL nummer p 26-27